Owidz to niewielka miejscowość na Kociewiu, na Pomorzu (60 km od Gdańska), ktora stanowi przykład na to, że przy odrobinie chęci, pomysłu i poszukiwaniu przez społeczność lokalną własnego dziedzictwa, można zmienić wizerunek popegeerowskiej wsi i uczynić z niej atrakcję turystyczną oraz kulturalną. Szczegóły prezentujemy w studium przypadku opracowanym przez Sylwię Osojcę Kozłowską.


Inicjatorzy i realizatorzy: społeczność lokalna, gmina miejska Starogard Gdański i Lokalna Grupa Działania „Chata Kociewia”.

Lokalizacja: wieś Owidz, gmina Starogard Gdański, powiat starogardzki, woj. pomorskie.

Cele: wykreowanie funkcji turystycznej, kulturalnej, edukacyjnej poprzez uatrakcyjnienie rolniczej, popegeerowskiej wsi Owidz oraz gminy Starogard Gdański, budowa marki miejsca w oparciu o tematykę historyczną, związaną z wczesnym średniowieczem i mitologią słowiańską, aktywizacja zawodowa mieszkańców i pobudzenie ich do przedsiębiorczości w zakresie upowszechnianie dziedzictwa kultury kociewskiej i słowiańskiej.


Charakterystyka: Owidz to niewielka wieś na Kociewiu, zlokalizowana w odległości 2 km od Starogardu Gdańskiego i 60 km od Gdańska, zamieszkała przez niespełna 600 mieszkańców. W XIX w. na jej terenie wybudowano w stylu secesyjnym jedno z większych na ziemi kociewskiej założenie dworskie wraz z dużym folwarkiem i parkiem angielskim, który po przemianach własnościowych został rozparcelowany i obecnie popada w ruinę. Układ architektoniczny malowniczo położonej nad rzeką Wierzyca wsi został zniekształcony w XX w. blokami, stanowiącymi niegdyś zaplecze mieszkalne funkcjonującego w tej okolicy PGR-u. Pomimo dobrego skomunikowania z miastem miejscowość się nie rozwinęła, mimo że przed II wojną światową istniały tu cegielnia, gorzelnia, elektrownia wodna, młyn, przetwórnia owoców i warzyw, a po 1945 r. szkoła rolnicza. Przez ostatnie 20 lat uważano, że przyczyną braku zainteresowania wsią Owidz (w tym zainteresowania turystycznego) jest zlokalizowana w jej pobliżu oczyszczalnia ścieków Zakładów Farmaceutycznych Polpharma SA ze Starogardu Gdańskiego. Rozwojowi funkcji turystycznej nie sprzyjała także odległość od Morza Bałtyckiego, oddalonego o 45 min drogi samochodem. Postrzeganie wsi zmieniło się znacząco, gdy odkryto, że na obszarze Owidza, na wzgórzu nad Wierzycą, istniał w XI w. wczesnośredniowieczny drewniany gród – jeden z większych w tamtych czasach, stanowiący ważny element systemu obronnego wschodniego Pomorza.


Działania: Wraz z odkryciem archeologicznym pojawił się pomysł, by wykonać rekonstrukcję grodziska i ożywić Owidz oraz Gminę Starogard Gdański turystycznie. Inwestycję ze środków unijnych zrealizowały w partnerstwie: Miasto Starogard Gdański i Lokalna Grupa Działania „Chata Kociewia”. Przedsięwzięcie uzyskało dofinansowanie w ramach programu Infrastruktura i Środowisko. Było realizowane w 4 etapach, w ramach których wykonano m.in. rekonstrukcję grodziska, wybudowano obiekt wystawienniczo-dydaktyczny, amfiteatr i budynek wieży schodowej wraz z sanitariatami oraz zaplecze parkingowe, umożliwiające obsługę nie tylko zwykłych turystów, ale także uczestników imprez masowych.


Grodzisko w Owidzu jest jednym z większych, rozpoznanych grodzisk wczesnośredniowiecznych w północnej Polsce. Zajmuje powierzchnię ponad 2 ha i posiada własną formę krajobrazową. W ramach wykonanej rekonstrukcji na jego terenie działa pierwsze i jedynie w Europie Muzeum Mitologii Słowiańskiej, a także Karczma Słowiańska „Na Podgrodziu”, tor łuczniczy, amfiteatr z krytą sceną, camping wraz z zapleczem sanitarno-socjalnym, przystań kajakowa, mały hotel, parking dla turystów indywidualnych i autokarowych.

Obsługą turystów odwiedzających Owidz zajmują się mieszkańcy wsi, dla których w grodzisku stworzono miejsca pracy. Pracują oni także przy wydarzeniach plenerowych, których odbywa się tu kilkadziesiąt rocznie. Wśród nich jest organizowany od lat i cieszący się bardzo dużym zainteresowaniem widzów Festiwal Mitologii Słowiańskiej, na który przyjeżdżają miłośnicy Słowian z Polski i zagranicy. Gród w Owidzu animuje działalność kulturalną, uwzględniając potrzeby lokalnej społeczności, jak i dla turystów.

Dzięki rekonstrukcji grodu i działań animacyjno-edukacyjnych podejmowanych przez jego pracowników miejscowość omijana dotąd przez turystów, przechodzi przemianę i zaczyna zyskiwać popularność wśród miłośników kultury średniowiecznej, w szczególności kultury słowiańskiej. Mieszkańcy zaczynają czuć jej wyjątkowość oraz dumę ze swej małej ojczyzny, zaczynają dostrzegać także swoje szanse rozwojowe w turystyce, o której jeszcze 10 lat wcześniej nikt tutaj nie myślał.

Beneficjenci: lokalni mieszkańcy – osoby bezrobotne, turyści, artyści

Wnioski: Owidz jest przykładem na to, że odpowiednio zagospodarowane dziedzictwo kukturowe i ciekawie opowiadana historia mogą przyczynić się do rozwoju turystyki, w miejscach, w których nigdy wcześniej się ona nie rozwijała. Niezbędne jest jednak do tego właściwe rozumienie przez władze lokalne turystyki oraz wartości dziedzictwa (także niematerialnego), gdyż świadomość i wiedza o tych cennych dla społeczności lokalnych zasobach przekłada się na rozsądne gospodarowanie nimi – ochronę tego, co cenne, odtwarzanie tego, co ważne i chęć inwestowania środków publicznych w tworzenie wartościowych i autentycznych atrakcji turystycznych.

 

 

Owidz. Jak zmienić wizerunek popegeerowskiej wsi i uczynić z niej atrakcję turystyczną ? http://akademiagoscinnosci.pl/ Super User